Reakcje osób obserwowanych

pobrane-1Najczęstszym, a niekiedy jedynym, przedmiotem obserwacji są reakcje osób, jakimi zainteresowany jest badacz. Niemniej jednak pomijanie wspomnianych warunków i sytuacji w postrzeganiu i opisie owych reakcji należy uznać za poważ­ne uchybienie metodologiczne. Zapomina się wówczas, że zachowanie się człowie­ka jest funkcją zarówno jego wewnętrznych uwarunkowań, jak i warunków ze­wnętrznych, w jakich żyje łącznie z przeróżnymi jego sytuacjami życiowymi. Spośród reakcji osób obserwowanych na uwagę zasługują nade wszystko ich zachowania dostępne sale zabaw w zewnętrznym spostrzeganiu. ścianki wspinaczkowe Mogą być to np. zachowa­nia uczniów pragnących za wszelką cenę zwrócić na siebie uwagę i zyskać w ten sposób uznanie nauczycieli i kolegów z klasy. Ciekawym obiektem obserwacji si| również uczniowie z wyraźnymi tendencjami w kierunku dominacji lub ule­głości, uczniowie fizycznie lub umysłowo odbiegający od normy czy też wybit nie zdolni lub uczniowie sprawiający .trudności wychowawcze. W warunkach życia szkolnego należy wystrzegać się jednak obserwowania niektórych tylko uczniów kosztem pozostałych. Warto pamiętać, że każde dziecko przedstaw» bogato wyposażone żywe laboratorium, w którym każdy nauczyciel znajduje dla siebie coś interesującego. Tym czymś jest zwłaszcza to, co stanowi wartość nie­powtarzalną, charakterystyczną jedynie dla danego ucznia, co różni go choć w małym stopniu od innych.